SAMORZĄDNOŚĆ / GOSPODARKA / INTEGRACJA EUROPEJSKA

ISSN 2082-3673

 

Europrojekty.pl  /  Numer  127  / Jeden za wszystkich – wszyscy za jednego…

 

Polskie samorządy w UE:
Związek Gmin Dorzecza Wisłoki


 
Jeden za wszystkich
– wszyscy za jednego…


Z Andrzejem Czerneckim, Przewodniczącym Zarządu Związku Gmin Dorzecza Wisłoki – rozmawia Jacek Broszkiewicz




– Związek Gmin Dorzecza Wisłoki jest dość specyficzną organizacją o bardzo – jak sądzę – wyraźnym proekologicznym charakterze, stworzoną przez samorządy. Czy tego rodzaju związek komunalny jest w Polsce swego rodzaju ewenementem, czy też raczej elementem systemu ochrony środowiska w kontekście dbania o jak najwyższy poziom życia mieszkańców danego obszaru?

– Znam co najmniej kilkanaście tego rodzaju organizacji stworzonych przez grupy samorządów, którym przyświeca jeden konkretny, za to wspólny cel. Zatem trudno tu mówić o jakimś wyjątku w odniesieniu do Związku, którym mam przyjemność kierować. Oczywiście sprawy związane z ochroną środowiska mają zazwyczaj tak szeroki wymiar, że jedynie łączenie sił przez jednostki samorządu terytorialnego (małe, średnie i większe gminy) daje nie tylko szanse na podejmowanie działań zarówno ambitnych, jak i przede wszystkim skutecznych. Przyroda nie wie, co to granice administracyjne, a więc problemy, które są do rozwiązania na danym obszarze geograficznym wyznaczają tych, którzy powinni się nimi zająć. Nic dziwnego, że specyfika dorzecza Wisłoki – dopływu Wisły – znalazła się w centrum zainteresowania władz samorządowych, które tymi terenami administrują. W naszym przypadku konieczność zawiązania swoistego sojuszu społeczności gminnych, borykających się przede wszystkim z gospodarką wodnościekową, niedoborami w zaopatrzeniu w dobrej jakości wodę ponad 600 tysięcy ludzi żyjących na powierzchni 4 tysięcy kilometrów kwadratowych, dostrzeżono już w latach 1994-95. W Jaśle, podczas intensywnych opadów z kranów płynęła brunatna ciecz, a infrastruktura wodno-kanalizacyjna była wręcz w opłakanym stanie. Tylko 30 procent powierzchni miasta miało kanalizację. Jeszcze gorzej było w pobliskich gminach. Nic więc dziwnego, że samorządy były pod nieustanną społeczną presją. W listopadzie 1997 roku Związek został zarejestrowany i rozpoczął działalność. Zjednoczone samorządy stały się poważnym, liczącym się partnerem w grze o czystość środowiska i podnoszenie jakości warunków życia ludzi.

 

Zmodernizowana Stacja Uzdatniania Wody w Jaśle


– Czy może Pan wymienić najważniejsze przedsięwzięcia, które Związek przeprowadzi w czasie tych ponad dwóch dekad swojej działalności?

– Muszę podkreślić, że powołanie Związku Gmin Dorzecza Wisłoki doskonale zgrało się zarówno w czasie, jak i merytorycznie z strategicznym celem Polski, jakim było późniejsze członkowstwo naszego kraju w Unii Europejskiej. Korzystaliśmy początkowo z funduszy przedakcesyjnych, a później, po roku 2004 z konkretnych programów unijnych, które umożliwiały realizację bardzo ambitnych, ale i kosztownych przedsięwzięć. Zaopatrzenie w dobrej jakości wodę ponad 600 tysięcy ludzi było priorytetem, ale także, wobec zaistniałych nowych możliwości finansowania, drożdżami, które wyzwoliły kreatywność i pomysły w innych proekologicznych działaniach, w zaspokajaniu potrzeb, powiedziałbym – wyższego rzędu. Związek, który początkowo liczył 10 gmin (obecnie jest ich 22 z terenu 5 powiatów i 2 województw: podkarpackiego i małopolskiego) skutecznie pozyskiwał wysokie dotacje unijne jeszcze w ramach programu PHARE na przykład na wybudowanie 65 kilometrów kanalizacji w Jaśle i okolicy. Ta inwestycja o wartości 3 milionów euro była w 75% dofinansowana z Unii Europejskiej i 12% z budżetu państwa. Jej realizacja pozwoliła na zebranie sporego doświadczenia i otworzyła nowe możliwości. W 2005 roku byliśmy już bardzo dobrze przygotowani do sięgnięcia po bardzo poważne środki inwestycyjne z Funduszu Spójności – właśnie na realizację projektu poprawy czystości rzeki Wisłoki o wartości 48,5 miliona euro, z czego z Unii otrzymaliśmy 40 milionów euro dofinansowania. Wybudowaliśmy za te pieniądze 600 kilometrów sieci kanalizacyjnej, 90 kilometrów wodociągowej, 10 nowych oczyszczalni ścieków, zmodernizowano 4 oczyszczalnie oraz 2 stacje uzdatniania wody. To jeden z największych projektów grupowych w Polsce w ramach którego na terenie 16 gmin przeprowadziliśmy radykalną przebudowę i modernizację gospodarki wodno-ściekowej. Ale to nie koniec – II etap Programu poprawy czystości zlewni rzeki Wisłoki – projekt o wartości 45 mln zł (23,5 mln zł dofinansowania Funduszu Spójności) zrealizowaliśmy na terenie 8 gmin. Wybudowano 116 km sieci wodociągowej, 12 km kanalizacji sanitarnej oraz rozbudowano i zmodernizowano 3 oczyszczalnie ścieków.

W dalszym ciągu konsekwentnie realizujemy kolejne 2 projekty o wartości blisko 24mln zł porządkujące gospodarkę wodno-ściekową.

 

Kryta Pływalnia w Jaśle – instalacja pv


– Jakie inne przedsięwzięcia Państwo realizujecie?

– Działalność Związku potwierdza, że współpraca rodzi dobre owoce, a razem można więcej. Projekty wdrażające zasadę zlewniowego systemu zarządzania – zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju uwzględniającego naturalną ciągłość i łączność zasobów wodnych – okazały się spójnym programem dla całej rzeki Wisłoki. W ciągu wielu lat korzystamy nie tylko z programów unijnych. W odpowiedzi na potrzebę poprawy jakości powietrza i dywersyfikacji źródeł energii gminy wchodzące w skład Związku przystąpiły do współpracy ukierunkowanej na rozpowszechnienie na swoim obszarze źródeł energii odnawialnej. Zrealizowaliśmy jeden z największych projektów pilotażowych w Polsce w zakresie odnawialnych źródeł energii, o wartości 94,6 mln zł z dofinansowaniem Szwajcarii w wysokości 71mln zł. Wieloletnie doświadczenia i racjonalne wykorzystywanie środków, stanowiły dla Szwajcarów gwarancje, że ich pieniądze zostaną właściwie zainwestowane i przyczynią się do wzrostu świadomości ekologicznej społeczności lokalnych, poprawy jakości powietrza w dolinie Wisłoki poprzez redukcję zanieczyszczeń pochodzących z tzw. niskiej emisji. Projekt zrealizowany został na terenie 20 gmin obejmujących obszar ok. 2 tys. km2. Wykonano 8 250 instalacji kolektorów słonecznych na prywatnych budynkach mieszkalnych, 103 instalacje kolektorów słonecznych na obiektach użyteczności publicznej, 49 systemów fotowoltaicznych produkujących prąd w obiektach użyteczności publicznej.

Sukces związany z jego realizacja stał się inspiracją do realizacji kolejnych tego typu projektów. Mam tu na myśli 2 projekty o wartości ponad 30mln zł z 70% dofinansowaniem UE z zakresu odnawialnych źródeł energii czy kolejne 2 projekty związane z termomodernizacją 26 budynków użyteczności publicznej o wartości 23 mln zł. Obecnie rozpoczynamy wymianę ok. 900 przestarzałych źródeł ciepła w budynkach jedno i wielorodzinnych w projekcie o wartości 18 mln zł.

 

– Czy takie realizacje dają satysfakcję, a może coś więcej?

– Praca sprawia dużo satysfakcji, jeśli widzi się jej wymierne efekty. Skutki działań Związku Gmin Dorzecza Wisłoki są widoczne i zauważalne. Wyróżniają nas nie tylko w środowisku lokalnym, ale przede wszystkim na arenie krajowej, i tak traktujemy nagrodę przyznaną przez Ministra Środowiska Lidera Polskiej Ekologii 2011”. Ta prestiżowa nagroda jest uhonorowaniem wszystkich, którzy przyczyniają się do poprawy stanu środowiska naszego kraju i jakości życia mieszkańców, których działania mają wymierny efekt zarówno w skali lokalnej, jak i globalnej.

 

– Można powiedzieć, że satysfakcja jest współmierna do efektów…

– Krótko mówiąc efekty naszej pracy potwierdzają liczby:

  • 511 mln zł wartość zrealizowanych inwestycji,
  • 10 500 instalacji solarnych oraz fotowoltaicznych na budynkach prywatnych,
  • 103 instalacje solarne na budynkach użyteczności publicznej,
  • 55 instalacji fotowoltaicznych na budynkach użyteczności publicznej,
  • 26 termomodernizacji budynków użyteczności publicznej,
  • 40 000 mieszkańców korzysta z instalacji solarnych,
  • 3 500 mieszkańców korzysta z instalacji fotowoltaicznych,
  • 750 kilometrów sieci kanalizacji sanitarnej,
  • 200 kilometrów sieci wodociągowej,
  • 17 wybudowanych i zmodernizowanych oczyszczalni ścieków,
  • 2 zmodernizowane stacje uzdatniania wody,
  • 34 000 mieszkańców podłączonych do kanalizacji,
  • 41 500 mieszkańcom zapewniono dostawę wody pitnej,
  • liczne projekty z zakresu edukacji ekologicznej i turystyki.

Osiągnięty sukces jest wynikiem sumy doświadczeń, mądrych decyzji, odpowiedzialności społecznej, oraz ciągłości długofalowej polityki działania wszystkich Gmin Związku.

 

 

Akcja edukacyjno – informacyjna Słoneczne Dni ze Związkiem Gmin Drzecza Wisłoki, Rynek w Pilźnie


– Jakie są inne niemniej ważne priorytety działalności Związku?

– Jednym z priorytetów naszej działalności jest edukacja ekologiczna, którą prowadzimy od samego początku i przybiera ona różne formy, głównie w ramach współpracy z młodzieżą. Należy tu wymienić np. kampanie informacyjno – edukacyjne, które zaowocowały stworzeniem grupy doradców domowych. Zaczynaliśmy w latach 90 od tego, że młodzież doradzała mieszkańcom, jak segregować odpady, później w ramach projektu solarnego, młodzieżowi doradcy odwiedzili ponad 12,5 tys. gospodarstw domowych zachęcając mieszkańców do korzystania z OZE. Akcja realizowana była przy merytorycznej współpracy z Instytutem Nauk o Środowisku UJ. Naszym celem jest nie tylko informowanie, ale i kształtowanie postaw, bo zapobieganie degradacji środowiska wymaga zmiany naszych zachowań. Powinniśmy uświadomić sobie, że np. zakup instalacji ogrzewania do domu jest aktem moralnym, a nie tylko ekonomicznym. Kolejnym z przedsięwzięć jest organizacja „Słonecznych Dni”, to coroczne prowadzona akcja ekologiczna gdzie dzieci i młodzież poprzez sport, muzykę, teatr, gry i konkursy uczy się jak oszczędzać energię i jak wykorzystywać jej odnawialne zasoby. W tej akcji corocznie uczestniczy ok. 1500 osób z 22 gmin i co najistotniejsze – zawsze przyświeca nam słońce.

 

– Dziękuję za rozmowę.

 




Skontaktuj się z nami:

Napisz do nas:

Europrojekty.pl Sp. z o.o.

Al. Korfantego 32/44
40-004 Katowice

NIP: 634-281-53-00

+48 509 179 016

Adres:

E-mail:

Telefon:

Jeśli masz do nas jakieś pytania, chciałbyś podjąć  z nami współpracę lub dowiedzieć się więcej na temat naszego pisma, zapraszamy do kontaktu za pomocą poniższego formularza bądź redakcyjnego adresu
e-mail:

redakcja@europrojekty-pl.pl

redakcja@europrojekty-pl.pl

Copyright © 2014  |  Europrojekty-pl  |  Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykorzystywanie artykułów z tej strony bez zgody redakcji lub autora zabronione  |  made by TATUTU

Wysyłanie...  |

Wystąpił błąd. Przepraszamy  |

Wiadomość wysłana  |