SAMORZĄDNOŚĆ / GOSPODARKA / INTEGRACJA EUROPEJSKA

ISSN 2082-3673

 

Europrojekty.pl  /  Numer  128  / Samorządy się nie wyobcują…

 

Polskie samorządy w UE: Śrem


 
Samorządy się nie wyobcują…


Z Adamem Lewandowskim, Burmistrzem Śremu – rozmawia Jacek Broszkiewicz





– Nie będę daleki od prawdy, jeśli stwierdzę, że obecnie jednym z podstawowych narzędzi gwarantującym sukces w postaci harmonijnego rozwoju organizmów miejskich w Polsce i podnoszenia komfortu życia ich mieszkańców jest nie tylko dostęp do informacji, ale stosowanie coraz bardziej wyrafinowanych technologii informatycznych. Trwa moda na miasta „smart”. Co Pan o niej myśli w kontekście społeczności, którą Pan zarządza? Czy bezrefleksyjne naszpikowanie miast, zwłaszcza średnich i małych elektroniką koniecznie musi się przełożyć na wzrost jakości życia mieszkańców?

– Zacznę od tezy, że nie istnieje moda, ale konieczność zmiany sposobu zarządzania wszystkimi miastami i gminami. I nieważne, czy posiadają kilkaset tysięcy mieszkańców, czy 30 – 40 tys. mieszkańców, czy jeszcze mniej. Kiedyś był trend, by oceniać jakość pracy urzędu poprzez liczbę odwiedzających go klientów. Teraz nadszedł czas, by spojrzeć zupełnie inaczej na to, co się dzieje w administracji publicznej i stawiać na biura obsługi klientów oraz dostępność cyfrową urzędu. Technologie informatyczne stosuje się po to, by ułatwić komunikację elektroniczną wszystkim mieszkańcom. Oczywiście zawsze znajdą się osoby, które – jak Pan stwierdził – są na marginesie tzw. wykluczenia informatycznego. Ale po to właśnie realizowane są wszelkiego rodzaju projekty, które mają tych ludzi z zapaści informatycznych wydobyć. Warto przemyśleć, jakie podjąć działania, by sfera wykluczenia była jak najmniejsza. Moim zdaniem dobrym kierunkiem jest rozwój ciał samorządowych jak np. rady seniorów, które są doskonałą płaszczyzną, by upowszechniać dostępność cyfrową. Poprzez rady seniorów, tak jak dzieje się w Śremie, można przybliżyć wirtualny świat kolejnej grupie społecznej. Krótko mówiąc to nie moda na miasta smart, ale – jak już powiedziałem – konieczność, która wynika przede wszystkim z faktu, iż nie możemy pozostać na marginesie informatycznym. W zarządzaniu na trwałe wpisują się metody cyfrowe, które skracają czas zarządzania, przybliżają możliwości zarządzania ryzykiem, a przede wszystkim powodują, że świat finansów staje się bardziej dostępny.

 

– Z poprzednim pytaniem nieodłącznie wiąże się następujące. Socjologiczne i psychologiczne konsekwencje wszechobecnej cyfryzacji życia są obecnie nie do przewidzenia. W świecie trwa zażarta dyskusja na temat niszczycielskiego wpływu najnowocześniejszych technologii informatycznych na relacje między ludźmi. Czy w skali lokalnej, na przykładzie samorządu Śremu ten problem jest już dostrzegany?

– Problem nie jest dostrzegany z tego względu, że wszystkie grupy społeczne wyrażają chęć przełamania barier cyfrowych. Mieszkańcy często pytają o usługi cyfrowe w urzędzie. Rozpocznę od tego, że staramy się ograniczyć ilość papierów wokół nas i chcemy, by jak najwięcej usług realizowano w wersji cyfrowej. Jako Śrem podejmujemy wiele takich działań. Przy okazji nadmienię, że w marcu podczas konferencji w Warszawie odbieramy nagrodę za rozwiązania w zakresie Smart City w miastach w kategorii do 100 000 mieszkańców. A jakie rozwiązania stosujemy w Śremie? Podam przykłady. Zamiast roznosić tony ulotek z bieżącą informacją docieramy elektronicznie. Wdrożyliśmy aplikację EcoHarmonogram, w której udostępniamy informacje dotyczące gospodarki odpadami, rozkład jazdy autobusów, harmonogramy płatności czy wskaźniki smogowe. Z aplikacji korzysta 4000 mieszkańców, czyli blisko 10% całej populacji gminy. Mierniki zanieczyszczenia powietrza zamontowaliśmy w ramach edukacyjnego projektu Metropolii Poznań, do której należy gmina Śrem. Na każdej szkole prowadzonej przez gminę pojawiły się czujniki jakości powietrza, dzięki czemu mieszkaniec może określić jaki stopień zanieczyszczenia występuje w jego miejscu zamieszkania. Dane publikowane są na ekranie zlokalizowanym w szkole oraz w internecie.

 

Rynek w Śremie. fot. T. Jurgielewicz


Teraz prowadzimy akcję „Rozlicz PIT w Śremie”. Przekonujemy, że warto rozliczyć PIT w Urzędzie Skarbowym w Śremie, ponieważ pieniądze z podatków mają ogromny wpływ na przyszły budżet gminy. 39,34% kwoty z podatków wraca do gminy, która z kolei przeznacza je na inwestycje, przestrzeń rekreacyjną czy utrzymanie szkół i przedszkoli.

Kolejnym rozwiązaniem smart w Śremie jest system wypożyczania rowerów w technologii 4G. Rower wypożycza się korzystając z aplikacji na telefonie. System 4G oznacza, że rowery możemy pozostawić w wyznaczonych strefach, nie trzeba przypinać ich do stojaków. Rower można zostawić również w dowolnie wybranym miejscu, jednak wtedy trzeba się liczyć z wyższą opłatą. Są też bonusy – jeżeli ktoś przyprowadzi pozostawiony rower do strefy, zyskuje dodatkowe pieniądze na swoje konto.

Technologię cyfrową wykorzystujemy również do informowania mieszkańców o liczbie miejsc na nowo wybudowanych bezpłatnych parkingach park&ride. Pylony rozstawione są w kilku punktach na terenie miasta. Przy węzłach znajdują się przystanki autobusów komunikacji miejskiej, która od niemal 4 lat jest bezpłatna. Uruchomienie bezpłatnej komunikacji miejskiej było odpowiedzią na bardzo spowolniony ruch uliczny wynikający z nadmiaru samochodów. Kiedy ponad 3 lata temu w ciągu jednego miesiąca z komunikacji miejskiej korzystało ok. 25 tys. mieszkańców z komunikacji płatnej, to obecnie pasażerów jest ponad 85 tys. Uważam, że jest to dobre rozwiązanie, choć nie zawsze znajduje aprobatę wśród moich kolegów prezydentów i burmistrzów, którzy twierdzą, że psujemy rynek komunikacyjny. Jestem przekonany, że efektem takiego pomysłu jest nie tylko lepsza mobilność, ale również możliwość pozyskania pracowników do śremskich przedsiębiorstw z sąsiednich gmin (ponieważ komunikacja gminy Śrem dociera do ościennych samorządów). Kolejnym elementem, który ma wpływ na usługi informatyczne jest edukacja. Zdołaliśmy wymienić wszystkie pracownie komputerowe w placówkach oświatowych i instytucjach. Szczególnie dumny jestem z biblioteki, ponieważ spełnia wymogi XXI wieku. Realizujemy tu takie programy jak np. bezpłatna nauka języków obcych czy kursy edukacyjne m.in dla seniorów.

Jesteśmy w trakcie wdrażania nowoczesnego systemu monitoringu. Możemy badać przepływy pojazdów na głównych ulicach miasta; współdziałamy z policją, która dba o bezpieczeństwo mieszkańców i korzysta z naszego monitoringu.

Jeżeli chodzi o usługi informatyczne w Urzędzie Miejskim, to nowoczesne rozwiązania wprowadziliśmy w budynku, który ma ponad 220 lat, a który 4 lata temu został gruntownie wyremontowany. Obowiązuje elektroniczny obieg dokumentów, elektroniczna ewidencja czasu pracy, scentralizowany system drukowania i skanowania. Każdy pracownik posiada klucz elektroniczny, poprzez który ma zdefiniowany dostęp do pomieszczeń czy drukarek. Na ścianach ratusza nie ma ogłoszeń w wersji papierowej, a informacje są publikowane na wielkim ekranie dotykowym. Wszelkie płatności w Urzędzie Miejskim są bezgotówkowe. Gmina posiada elektroniczny system informacji przestrzennej dostępny dla wszystkich użytkowników Internetu. Planujemy wejść w projekt MeSIP, czyli system informacji przestrzennej Metropolii Poznań, który będzie realizowany wspólnie z 20 gminami metropolii Poznań i miastem Poznań. W efekcie zyskamy wspólne zasoby zagospodarowania przestrzennego, również w wersji 3D. Projekt będzie wdrażany w ciągu dwóch najbliższych lat przy dużym wsparciu środków unijnych. Dodam jeszcze, że obecnie pracujemy nad studium zagospodarowania przestrzennego na całym obszarze gminy, by w ten sposób wyznaczyć kierunki rozwoju naszego samorządu lokalnego.

W roku 30-lecia wyborów samorządowych Rada Miejska w Śremie przyjęła stanowisko w sprawie uznania roku 2020 rokiem samorządu terytorialnego. Chcemy dokonać dobrego podsumowania tych 30 lat i pokazania, że wszystkie kolejne podmioty samorządowe zrobiły ogromny krok w kierunku rozwoju cywilizacyjnego, bez względu przynależność i opcje polityczne. Zaznaczę tu chociażby postęp finansowy. W 1990 roku (licząc wg nowej nominacji finansowej) pierwszy budżet gminy Śrem wynosił niewiele ponad 3 mln zł; w tym roku – jest to blisko 220 mln złotych. Wszystkie operacje finansowe, planowanie i prace nad nową strategią rozwoju gminy przyczyniają się do rozwoju. Budżet gminy Śrem oparty będzie na optymalizacji obsługi inwestorów. Obecnie na terenie gminy Śrem buduje się 5 fabryk, w tym na powierzchni aż 22 ha (!) – fabryka mebli tapicerowanych. Potrzebujemy zasobów pracowniczych, dlatego cały czas musimy ulepszać rynek: komunikacyjnie, usługami opiekuńczo-edukacyjnymi dla dzieci poprzez zapewnienie miejsc w przedszkolach czy kompleksową obsługę instytucji kulturalnych i sportowych.

 

– Odważna, ale i przemyślana polityka inwestycyjna polskich samorządów wydaje się być obecnie hamowana przez decyzje zapadające na najwyższych szczeblach władzy w naszym kraju. Do tego dochodzi kłopot w postaci coraz trudniej pozyskiwanych prorozwojowych funduszy z Unii Europejskiej. Czy polskim samorządom, w tym śremskiemu, grozi zapaść finansowa? Czy i w jakim stopniu może się ona przełożyć na poziom życia mieszkańców?

– Moim zdaniem środki finansowe z tego rozdania unijnego wykorzystaliśmy optymalnie. Dobrym krokiem było przystąpienie 9 lat temu do Stowarzyszenia Metropolia Poznań – oddolnie budowanego związku, które zrzesza 17 gmin powiatu poznańskiego z miastem Poznań oraz Śrem, Oborniki, Szamotuły i Skoki. Do największych zrealizowanych inwestycji unijnych zaliczamy zakończenie procesu termomodernizacji wszystkich obiektów gminnych, budowę sali widowiskowej i ekspozycyjnej przy Muzeum Śremskim wraz z pięknym ogrodem, dwa duże parkingi park&ride. Ponadto pozyskaliśmy środki na modernizację i budowę dróg, ścieżek rowerowych, a obecnie podpisaliśmy umowę na budowę kładki przez dorzecze rzeki Warty wraz ze ścieżkami rowerowymi w kierunku dwóch miejscowości obok Śremu. Korzystamy też z projektów miękkich – edukacyjnych. Jako przykład podam grant na rozwój zajęć pozalekcyjnych w zakresie przedmiotów ścisłych: matematyki i informatyki. Oczywiście intensywnie przygotowujemy się do nowego rozdania unijnego. Kończymy przygotowania strategii rozwoju gminy, która musi być kompatybilna ze strategią województwa wielkopolskiego, Metropolii Poznań i wskaże elementy, które będą intensywnie rozwijały się w przyszłości. Wdrożymy kompleksowe rozwiązania, jak np. budowę nowoczesnego stadionu miejskiego. W dalszym ciągu kładziemy nacisk na rozwój infrastruktury ograniczającej emisję dwutlenku węgla: a więc ścieżki rowerowe, stacja ładowania pojazdów. W gminie Śrem spółka komunalna PGK w Śremie wybudowała stację tankowania gazu LNG i CNG i coraz większa flota samochodów obsługującą gospodarkę odpadami jest napędzana gazem. Na wysokim poziomie jest gospodarka wodna i kanalizacyjna. Gmina Śrem jest skanalizowana w 98%. Ponadto zainwestowaliśmy duże pieniądze w nową technologię zagospodarowania odpadów stałych z oczyszczalni ścieków. Odpady pod wpływem obróbki biologicznej czy chemicznej zamieniane są na nawozy, które znajdują powszechne zastosowanie w całej Polsce. Przychód z tego tytułu wynosi niemal 1 mln złotych. Gospodarkę wodno-kanalizacyjną będziemy rozwijać nadal, ponieważ zdajemy sobie sprawę, że przyciąga inwestorów. Jesteśmy przygotowani również do rozwiązania problemów rynku mieszkaniowego. Jeżeli oczekujemy, że przybędą nowi pracownicy i nowe inwestycje, to trzeba podejmować decyzje, które przekonają inwestorów. Na pewno stabilność podatków – już szósty rok z kolei nie podwyższamy podatków od nieruchomości, środków transportowych i podatku rolnego. Zastosujemy ulgi dla tych, którzy inwestują w miejsca pracy w zakładach produkcyjnych. Podmiot, który zainwestuje do 100 mln zł otrzyma zwolnienie z podatku od nieruchomości na 3 lata. Jeżeli inwestycja przekroczy 100 mln zł, okres zwolnienia wyniesie 5 lat. Szukamy dróg wspierania małych i średnich przedsiębiorstw. Obecnie jako Unia Gospodarcza Regionu Śremskiego, której liderem jest gmina Śrem, podpisaliśmy umowę na rozpowszechnianie systemu pożyczek dla MSP z Jeremy 2 gdzie każdy podmiot może uzyskać do 500 tys. zł na bardzo korzystnych warunkach.

 

Muzeum Śremskie Fot. J. Projs


Zdaję sobie sprawę z wielu problemów które pojawiają się przy rozwoju i zarządzaniu miasta. Podstawowym problemem są szybko zmieniające się warunki dla zagadnień, które często są dla nas priorytetowe: niestabilność finansowa, kłopoty związane z wdrażaniem procesów, jak np. nowy system gospodarki odpadami czy problem nielegalnych miejsc składowania odpadów.

 

– Jest faktem bezspornym, że w każdej społeczności istnieje większy lub mniejszy potencjał intelektualny, który – uruchomiony – może mieć pomocny, inspirujący wpływ na skuteczność zarządzania, w tym przypadku na funkcjonowanie takiego miasta, jakim jest Śrem. Czy uważa Pan, że jest on dostatecznie wykorzystywany? W wielu polskich gminach dialog mieszkańców z władzą samorządową ogranicza się do linku „zapytaj wójta, burmistrza, prezydenta” na stronie internetowej samorządu lub do jednorazowej debaty na temat corocznego budżetu obywatelskiego. Jakie formy bezpośrednich kontaktów z mieszkańcami Pan stosuje? Czy te kontakty mają przełożenie na decyzje finansowe dotyczące nie tylko tak przyziemnych spraw, jak np. infrastruktura komunalna?

– Często zadawane jest pytanie, w jaki sposób utrzymujemy kontakty ze społecznością. Sugeruje Pan, że jest to tylko forma „Zapytaj burmistrza”. Rzeczywiście, taką formułę stosujemy również, ale tylko jako jedno z wielu narzędzi komunikacji bezpośredniej. Realizując przedsięwzięcia, stosujemy różne formy konsultacji społecznych. Przykłady? Doświetlaliśmy przejścia dla pieszych. Mieszkańcy w ankiecie wytypowali najbardziej niebezpieczne miejsca i zgodnie z ich wyborem postawiliśmy tam lampy. Rozmieszczenie ławek – na podstawie geoankiety zainstalowaliśmy 40 ławek w miejscach wskazanych przez mieszkańców. Od 6 lat realizujemy budżet partycypacyjny, gdzie mieszkańcy zgłaszają własne pomysły na zagospodarowanie przestrzeni. Budżet Obywatelski Śremu jest prowadzony w wersji elektronicznej: zgłaszanie projektów, głosowanie. Jeszcze – przez 6 lat, kiedy pracujemy nad budżetem partycypacyjnym – nie zdarzyło się, żeby nie zrealizować projektu. Teraz, gdy obchodzimy 30-lecie samorządu terytorialnego, pytamy mieszkańców o najważniejsze wydarzenie w naszej gminie w ciągu tych 30 lat. I na tej podstawie będziemy dokonywać opracowań i podsumowań 30-lecia.

 

– Dziękuję za rozmowę.




Skontaktuj się z nami:

Napisz do nas:

Europrojekty.pl Sp. z o.o.

Al. Korfantego 32/44
40-004 Katowice

NIP: 634-281-53-00

+48 509 179 016

Adres:

E-mail:

Telefon:

Jeśli masz do nas jakieś pytania, chciałbyś podjąć  z nami współpracę lub dowiedzieć się więcej na temat naszego pisma, zapraszamy do kontaktu za pomocą poniższego formularza bądź redakcyjnego adresu
e-mail:

redakcja@europrojekty-pl.pl

redakcja@europrojekty-pl.pl

Copyright © 2014  |  Europrojekty-pl  |  Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykorzystywanie artykułów z tej strony bez zgody redakcji lub autora zabronione  |  made by TATUTU

Wysyłanie...  |

Wystąpił błąd. Przepraszamy  |

Wiadomość wysłana  |