SAMORZĄDNOŚĆ / GOSPODARKA / INTEGRACJA EUROPEJSKA

ISSN 2082-3673

 

Europrojekty.pl  /  Numer 105  / Dokąd uciec przed Fiskusem? (1)

 

Slalomem przez podatki

 

Dokąd uciec przed Fiskusem? (1)

 

Z Józefem Wyciślokiem – Radcą Ministra w Departamencie Kontroli Skarbowej Ministerstwa Finansów – rozmawia Jacek Broszkiewicz

 

- Pisaliśmy kiedyś, że być może obudzimy się kiedyś w kraju w którym będzie obowiązywać zerowa stawka podatku dochodowego – chociaż w naszym krajuteż z takiej „ stawki ” korzystają osoby i przedsiębiorcy, którzy mają rezydencję podatkową za granicą – szczególnie w tzw. strefie offshore.

 

- Tak, ma Pan rację – jest taki kraj w którym stawka podatku dochodowego jest – ZERO !... tym krajem są Zjednoczone Emiraty Arabskie (ZEA), którenależą do tych nielicznych państw świata, których poziom zamożności pozwala na rezygnację z poboru podatków. Spółki zarejestrowane w ZEA są wolne od obciążeń zarówno podatkami dochodowymi, jak i obrotowymi.

 

Wśród emiratów wchodzących w skład monarchii na szczególną uwagę zasługuje specjalna strefa ekonomiczna Jebel Ali Free Zone określana również jako Jafza Jafza jest położona w emiracie Dubaj i jest jedną z największych oraz najszybciej rozwijających się specjalnych stref ekonomicznych na świecie. Zajmuje ona obecnie około 48 tys. km² a na jej terytorium siedzibę posiada prawie 7 tys. przedsiębiorstw. Władze Jafza kładą przede wszystkim nacisk na rozwój usług finansowych, międzynarodowy handel oraz energetykę.

 

Należy stwierdzić, że Zjednoczone Emiraty Arabskie – ZEA posiadają bardzo korzystną umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania z Polską.

 

Zgodnie z postanowieniami art. 19 umowy z ZEA wynagrodzenia i inne podobne należności, które osoba mająca miejsce zamieszkania w Polsce otrzymuje z tytułu członkowstwa w zarządzie, radzie nadzorczej lub w innym podobnym organie spółki mającej siedzibę w ZEA, mogą być opodatkowane w Zjednoczonych Emiratach.

 

W świetle powyższych regulacji na skutek prawa ZEA Polska musi zwolnić z opodatkowania dochody dyrektorów spółek mających siedzibę w tym kraju, a będących polskimi rezydentami podatkowymi. Dla powyższej kwalifikacji prawnej nie ma żadnego znaczenia to, czy ZEA skorzystają z prawa do opodatkowania wynagrodzeń dyrektorów czy też z tego prawa nie skorzystają. W efekcie dochody dyrektorów (członków zarządów) spółek mających siedziby w ZEA, którzy są polskimi rezydentami podatkowymi, efektywnie nie podlegają opodatkowaniu ani w Polsce, ani w ZEA. Władze ZEA pomimo prawa do opodatkowania tej kategorii dochodu nie korzystają z tej możliwości.

 

Ustawodawstwo ZEA nie przewiduje wymogów dotyczących minimalnego kapitału tamtejszych spółek, nie ma także wymogu legalizacji dokumentów korporacyjnych z innych państw w przypadku posługiwania się nimi na terytorium ZEA. Brak jest także ograniczeń co do narodowości i rezydencji podatkowej udziałowców i członków zarządu lokalnych spółek, przy czym należy pamiętać o wymogu utrzymania większości lokalnych dyrektorów w celu uchronienia spółki przed zarzutem rezydencji podatkowej w Polsce ze względu na miejsce sprawowania jej zarządu. Dyrektorem może być także osoba prawna. Dane dyrektorów i udziałowców spółek nie są publicznie dostępne, przy czym muszą być ujawnione odpowiednim władzom, dokonującym rejestracji spółki.

 

- A gdzie, jeszcze Pana zdaniem, nasz świat gospodarczy szuka tzw. „oszczędności podatkowych.” Spółki kapitałowe mogą tworzyć różnego rodzaju wehikuły podatkowe, których celem jest szeroko pojęta optymalizacja podatkowa. Czym jest wehikuł podatkowy?

 

- Pojęcie to można roboczo i potocznie zdefiniować jako krajową lub międzynarodową strukturę kapitałowo-korporacyjną dla biznesu, mającą na celu optymalizację podatkową w oparciu o unormowania przewidziane w wewnętrznym prawie poszczególnych krajów oraz regulacje międzynarodowego prawa podatkowego (głównie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania). Jak widać, jednym z elementów wehikułu jest struktura działająca w oparciu o międzynarodowe umowy podatkowe. Są one kluczowe jeżeli chodzi o optymalizację podatkową firm działających na rynkach zagranicznych, ale mogą być wykorzystywane również na potrzeby struktur krajowych, wyłącznie w celu obniżenia całości podatków w grupie kapitałowej i u właścicieli.

 

Jak wynika z analizy przeprowadzonej przez Instytut Edukacji Konsumentów na Rynku Kapitałowym - do wehikułów korporacyjnych najczęściej używanych przez biznesmenów polskich bądź inwestujących w Polsce należą spółki kapitałowe z siedzibą na Cyprze bądź w Holandii, a pośrednio również fundacje w Lichtensteinie. W pojedynczych wypadkach znaczne pakiety akcji polskich spółek giełdowych bywają również kontrolowane bezpośrednio lub pośrednio, m.in. przez spółki zlokalizowane na Wyspach Dziewiczych, Kajmanach, w Luksemburgu czy Panamie.

 

W 2013 roku włoski artysta Paolo Cirio wykradł dane kilkuset tysięcy spółek zarejestrowanych na Kajmanach i ogłosił możliwość ich odkupienia po niezwykle atrakcyjnych cenach za pośrednictwem serwisu Loophole4All. Miało to umożliwić demokratyzację i zwiększenie dostępu do spółek off-shore dla małych i średnich przedsiębiorców, których nie stać na standardowe stawki. Według autora akcja ta była formą protestu przeciwko obchodzeniu krajowych systemów podatkowych.

 

- Przedsiębiorcy, co oczywiste, tak kombinują, by płacić jak najniższe podatki wykazują ogromną mobilność w skali globalnej. Poszukują nowych form i miejsc rejestrowania działalności…

 

- Spółki kapitałowe mogą ( i prowadzą ) działalność za granicą na tzw. terytoriach offshore. Podstawowym zadaniem spółek zarejestrowanych na terytoriach offshore jest optymalizacja opodatkowania. Pod pojęciem „spółki offshorowe" rozumie się pewien typ osób prawnych, które mogą być zakładane w państwach zaliczanych do kategorii "rajów podatkowych".

 

Działalność spółek offshore to przede wszystkim :

 

a.) handel międzynarodowy – spółki importowo-handlowe zarejestrowane w raju podatkowym wykorzystywane są do akumulowania zysku powstającego z transakcji handlowych poprzez refakturowanie transakcji lub agenta, któremu płacona jest prowizja;

b.) usługi – firmy zarejestrowane w raju mogą sprzedawać różnego rodzaju usługi: najpopularniejsze są usługi doradcze, marketingowe, księgowe, agencyjne. Osiągane w ten sposób dochody są akumulowane bez nadmiernego opodatkowania;

c.) inwestycje – inwestowanie poprzez firmy offshore gwarantuje anonimowość udziałowców i zmniejsza ograniczenia wynikające z prawa dewizowego. Jednocześnie ułatwiony jest dostęp do międzynarodowych rynków finansowych;

d.) inwestycje holdingowe – polegają na inwestowaniu wyłącznie w udziały w firmach należących do jednego przedsiębiorcy, podczas gdy spółka offshore wykorzystywana jest wówczas jako firma mająca oddziały w krajach o niższych zobowiązaniach podatkowych. Takie rozwiązanie umożliwia przedsiębiorstwom o rozbudowanej strukturze wykorzystywanie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania;

e.) nieruchomości – rozwiązanie to polega głównie na posiadaniu nieruchomości za pośrednictwem firmy offshore, co powoduje, iż pominięty zostaje podatek od sprzedaży nieruchomości, darowizny czy spadku;

f.) patenty i prawa autorskie – spółka offshore przejmuje prawa wynikające z patentów, praw autorskich i znaków towarowych, umożliwiających akumulacje zysków z opłat licencyjnych bez ponoszenia nadmiernych kosztów;

g.) bankowość i ubezpieczenia – w rejonach offshore możliwa jest rejestracja firm z licencją bankową lub ubezpieczeniową.

 

W procesie przenoszenia produkcji przedsiębiorstwa (spółki) za granicę najistotniejszymi decyzjami i posunięciami są zatem: outsourcing (wydzielanie działań) oraz offshoring - przeniesienie wybranych procesów biznesowych przedsiębiorstwa ( spółki )poza granicę kraju. Offshoring może być uważany za konsekwencję modelu pracy na odległość, ponieważ nie obejmuje już tylko pojedynczych pracowników, ale całe grupy działań czy procesy, stwarzając nowe wyzwania dla firm i organizacji rządowych.

 

Bardzo istotną cechą prowadzenia działalności w ramach offshore jest fakt, iż korzystanie ze wszystkich przywilejów rajów podatkowych jest możliwe bez konieczności funkcjonowania tamże zarządu, personelu czy samych inwestorów – a zatem koszty związane z bieżącą działalnością spółki są niewielkie. Przedsiębiorcy prowadzący działalność z wykorzystaniem rajów podatkowych jedynie formalnie posiadają tam siedziby swoich spółek; fizycznie kontrola i zarząd odbywa się z krajowej siedziby przedsiębiorcy, lub innego dogodnego miejsca. Wielu przedsiębiorców korzystających z offshore na ogół poza celami turystycznymi nie odwiedza krajów, w których zarejestrowane są ich spółki, a wszystkie sprawy załatwiane są podczas telekonferencji, korespondencyjnie lub za pośrednictwem pełnomocników.

 

- O ile wiem, jednym z typów offshorigowej spółki kapitałowej jest spółka rotacyjna, która jest również jedną z form międzynarodowej ucieczki podatkowej?

 

- Spółka rotacyjna jest to jednostka prawna mająca swoją siedzibę oraz jest opodatkowana w kraju o niskiej stopie podatkowej, najczęściej w jurysdykcji offshore. Prowadzenie działalności w postaci spółki rotacyjnej jest znane od dawna, zakazane, jednak coraz częściej praktykowane. Wykorzystanie spółki rotacyjnej jest jedną z metod ucieczki podatkowej. Spółka rotacyjna nie jest nową formą podmiotu gospodarczego, ponieważ praktycznie zawsze przybiera charakter spółki kapitałowej. Jej założenie jest tanie i bardzo szybkie, gdyż nie wymaga skomplikowanej dokumentacji. Podstawowym celem wykorzystania spółki rotacyjnej jest redukowanie kwoty zysku podlegającej opodatkowaniu. Cel ten realizuje się poprzez kierowanie dochodów z zewnątrz do spółki rotacyjnej znajdującej się w oazie podatkowej.

 

Procedura ta jest wykorzystywana w dziedzinie świadczenia usług materialnych oraz obrotu prawami związanymi z dobrami niematerialnymi (tj. prawa autorskie, patenty, licencje, znaki towarowe). Są to operacje trudne do wykrycia ...

 

Tworzone są często tzw. spółki papierowe, które zakładane są do zrealizowania pojedynczej transakcji, a po jej wykonaniu rozwiązują się. Spółki rotacyjne wykorzystuje się też bardzo często do świadczenia usług takich, jak korzystanie, lub sprzedaż patentów i licencji, procesów produkcji (know-how), praw autorskich czy znaków towarowych. Ich działalność dotyczy także świadczenia usług o charakterze konsultingowym. W tym przypadku spółki rotacyjne dokonują transakcji korzystając z pomocy miejscowych adwokatów, radców prawnych, lub z własnego biura zajmującego się jedynie sprawami administracyjnymi.

 

Spółki te są wyjątkowo trudne do wykrycia, gdyż okres ich życia jest bardzo krótki, a działania dyskretne.

 

Szeroki wachlarz możliwości oferowany przez spółki rotacyjne stanowi jedną z najbardziej atrakcyjnych form redukcji obciążeń podatkowych. Korzystają z tego podatnicy będący osobami prawnymi, a także w niewielkim zakresie osoby fizyczne. O popularności spółek rotacyjnych świadczy fakt, że na całym świecie jest ich zarejestrowanych dużo ponad milion w więcej niż czterdziestu oazach podatkowych.

 

- Bankowość typu offshore to określenie działalności prowadzonej przez zagraniczne banki poza krajem będącym jego główną siedzibą. A więc i w tym przypadku mamy do czynienia z wielkim obszarem do rozwijania pomysłowych przedsięwzięć z zakresu „optymalizacji podatkowej”.

 

- Istotnie. W przypadku spółek bankowych offshore, będącymi filiami korporacji finansowych (banków), głównymi motywami przenoszenia działalności gospodarczej są: zerowe lub bardzo niskie opodatkowanie dochodów przedsiębiorstwa (podatkiem dochodowym od CIT), zysków kapitałowych, transferów pieniężnych, dywidend i odsetek (no witholding tax on dividends or interest), brak ograniczeń dewizowych, liberalny nadzór finansowy, ograniczenie restrykcji handlowych. Naturalnie banki offshore w ramach nie finansowych KTN (Korporacja Transnarodowa) również są beneficjentami tych udogodnień. Filie offshore banków (korporacji finansowych) oferują bogaty wybór usług, jednak zajmują się głównie udzielaniem kredytów w obcych walutach (kredyty są udzielane przez filie offshore bądź tylko księgowane w OFC celem uniknięcia podatków, co czyni filie offshore bardzo aktywnymi podmiotami na rynku międzybankowym), udzielaniem gwarancji, emisją euroobligacji, obsługą rynku instrumentów pochodnych.

 

Do najpopularniejszych miejsc rejestracji banków offshore należą: Anguilla, Antigua i Barbuda, Wyspy Bahama, Gibraltar, Kajmany, Nauru, Samoa Zachodnie, Vanuatu. W niektórych z nich istnieje możliwość założenia banku w ciągu 24 godzin, co nie wymaga komentarza.

 

Należy też pamiętać, iż offshorowa struktura korporacyjna wehikułu podatkowego z siedzibą w odległej, egzotycznej jurysdykcji, wcale nie musi lokować swojego majątku w kraju, gdzie znajduje się jej siedziba. Równie dobrze może korzystać z usług bankowości w Szwajcarii, Austrii, Liechtensteinie, Monako czy na Jersey, gdzie klienci posługujący się strukturami offshore stanowią dla private bankierów chleb powszedni. Łącząc offshorowe struktury korporacyjne z europejską bankowością, klient nie odczuwa więc w praktyce żadnych ryzyk związanych z odległościami geograficznymi, różnicami kulturowymi, czy zmianami politycznymi.

 

 - Dziękuję za tę część rozmowy.

 

ZEA Dubai

 

 W następnym odcinku przyjrzymy się m.in. bliżej Szwajcarii i finansowym mitom, które ją otaczają

Skontaktuj się z nami:

Napisz do nas:

Europrojekty.pl Sp. z o.o.

Al. Korfantego 32/44
40-004 Katowice

NIP: 634-281-53-00

+48 509 179 016

Adres:

E-mail:

Telefon:

Jeśli masz do nas jakieś pytania, chciałbyś podjąć  z nami współpracę lub dowiedzieć się więcej na temat naszego pisma, zapraszamy do kontaktu za pomocą poniższego formularza bądź redakcyjnego adresu
e-mail:

redakcja@europrojekty-pl.pl

redakcja@europrojekty-pl.pl

Copyright © 2014  |  Europrojekty-pl  |  Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykorzystywanie artykułów z tej strony bez zgody redakcji lub autora zabronione  |  made by TATUTU

Wysyłanie...  |

Wystąpił błąd. Przepraszamy  |

Wiadomość wysłana  |