SAMORZĄDNOŚĆ / GOSPODARKA / INTEGRACJA EUROPEJSKA

ISSN 2082-3673

 

Europrojekty.pl  /  Numer 107  / Najtrudniejsze wyzwania na wschodzie…

 

Reflektorem po euroregionach: Euroregion Bug

Najtrudniejsze

wyzwania na wschodzie…

 

Przesłanki utworzenia SSERB

W 2000 roku powołane do życia zostało Stowarzyszenie Samorządów Euroregionu Bug (SSERB). Za cel podstawowy Stowarzyszenie stawia sobie inspirowanie, wspomaganie i koordynację współpracy transgranicznej samorządów, społeczności lokalnych i władz administracyjnych z obszarów przygranicznych położonych wzdłuż granicy międzypaństwowej na rzece Bug.

 

 

Stowarzyszenie Euroregionu Bug prowadzi również działania wspierające nawiązywanie kontaktów gospodarczych podmiotom po obu stronach granicy poprzez gromadzenie i udostępnianie ofert współpracy. Prowadzi także programy wspierania udziału podmiotów z Ukrainy i Białorusi w imprezach targowych organizowanych na Lubelszczyźnie oraz wspiera udział podmiotów z Polski w wystawach i targach organizowanych za granicą.

 

U podstaw decyzji o przystąpieniu do stowarzyszenia samorządów województwa lubelskiego leżała głównie perspektywa realizacji projektów w ramach tzw. Funduszu Małych Projektów, za koordynację którego odpowiedzialne było SSERB. Ocenia się, że w latach 1999-2003 w ramach tzw. Funduszu Małych Projektów (za koordynację odpowiedzialny był Euroregion Bug) na projekty związane ze współpracą transgraniczną udało się rozdysponować środki rzędu 4 milionów 200 tys. euro.

 

Poza funduszami przedakcesyjnymi, w latach 2004 – 2006 skierowane zostały przez Unię Europejską znaczne środki na granicę wschodnią Polski. Była to głównie pomocna współpracę transgraniczną w ramach Programu Polska – Białoruś – Ukraina Interreg III A/TACIS CBC 2004 – 2006.

 

Podczas dwóch naborów na Mikroprojekty beneficjenci otrzymali dofinansowanie na realizację 118 projektów. Łączna kwota środków wykorzystanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego wyniosła 8 174 626,62 PLN, z czego w pierwszym naborze wykorzystanych zostało 96,81% dostępnych środków, natomiast w drugim 89,28% - za wykorzystanie oraz wdrażanie również odpowiedzialny był Euroregion Bug.

Realizacja projektów w ramach dostępnych środków unijnych przyniosła wymierne korzyści. Spotkania mieszkańców sąsiadujących państw podczas imprez kulturalnych, targów gospodarczych, konferencji i seminariów naukowych, festiwali piosenki czy zawodów sportowych, jak również nauka języka sąsiada oraz publikacje poświęcone problemom daleko wykraczającym poza granice jednego kraju, przełamują wieloletnie bariery kulturowei historyczne, uświadamiając lokalnej społeczności wzajemne związki i podobieństwa oraz wspólną odpowiedzialność za kształtowanie rzeczywistości w najbliższej okolicy i obszarze trans granicznym.

Skutki ograniczenia dostępu do Funduszy Małych Projektów dla stowarzyszeń euroregionalnych na wschodniej granicy Polski

 

Program Współpracy Transgranicznej PL – BY – UA 2007 – 2013 znacznie ograniczył możliwości regrantingowych polskich euroregionów usytuowanych

na zewnętrznej granicy UE. Aby dać samorządom możliwość realizacji „małych projektów”, stowarzyszenia euroregionalne z obszaru objętego programem startowały w konkursie z tzw. projektami parasolowymi. SSERB uzyskało dofinansowanie i dzięki temu kilka samorządów członkowskich realizowało swoje projekty o małym budżecie. Niestety wielkość pozyskanych środków była znacznie mniejsza niż w ramach funkcjonujących w poprzedniej perspektywie Funduszy Małych Projektów.

 

SSERB realizuje projekt parasolowy „Kultura pogranicza pomostem integracji społeczności lokalnych w Euroregionie Bug” o wartości ok. 500 tyś EUR. Projekt jest realizowany na obszarze Związku Transgranicznego Euroregionu Bug tj. województwo lubelskie w Polsce, obwód brzeski na Białorusi i obwód wołyński na Ukrainie, są to obszary ściśle powiązane historycznie i kulturowo. Dlatego projekt ukierunkowany jest na ochronę dziedzictwa kulturowego a przez to na efektywniejszy rozwój społeczno-kulturowy. Cele projektu realizowane są poprzez lepsze wykorzystanie możliwości potencjału kulturowego pogranicza oraz zacieśnienie współpracy w tym zakresie pomiędzy społecznościami lokalnymi z terenów przygranicznych.

 

Realizacja szeroko zakrojonego transgranicznego przedsięwzięcia, złożonego z 11 mikroprojektów, pozytywnie wpłynie na integrację obszaru pogranicza oraz przyczyni się do pogłębienia i umocnienia dotychczasowej współpracy partnerskiej samorządów i organizacji pozarządowych. Projekt parasolowy tworzy podstawy rozwoju współpracy transgranicznej na dwóch poziomach pomiędzy Partnerami Wiodącymi Mikroprojektów, a ich partnerami z Ukrainy lub Białorusi oraz pomiędzy Stowarzyszeniem Samorządów Euroregionu Bug a Beneficjentami realizującymi projekty transgraniczne. Jest więc instrumentem służącym podniesieniu zdolności do budowania silnych struktur sieci współpracy.

 

Obecnie trwają prace nad Programem Współpracy Transgranicznej PL – BY – UA 2014 – 2020, do których euroregiony przystąpiły z nadzieją i oczekiwaniem na taką konstrukcję nowego programu, dzięki której pozycja euroregionów na wschodniej granicy Polski zostanie wzmocniona.

 

Rzeczywistość okazała się zupełnie inna. Mimo, iż prace nad programem jeszcze się nie zakończyły, to decyzje już podjęte pozbawiły nas nadziei na odgrywanie choć niewielkiej roli w skali programu, mimo bogatego doświadczenia w realizacji projektów i programów transgranicznych, jakie niewątpliwie euroregiony posiadają.

Bardzo wyraźnie rysuje się zatem podział na polskie stowarzyszenia euroregionalne usytuowane na wewnętrznych granicach UE, realizujące z powodzeniem Fundusze Małych Projektów i stowarzyszenia funkcjonujące na wschodniej granicy naszego kraju, będącej jednocześnie zewnętrzna granicą UE.

 

W moim przekonaniu to moment próby dla nas wszystkich. Dla władz Stowarzyszenia, na ile potrafimy poszukiwać nowych możliwości i oferty dla naszych członków. To przede wszystkim jednak swego rodzaju sprawdzian dla członków Stowarzyszenia, na ile ważny jest w ich opinii szerszy kontekst działalności transgranicznej, realizowanej przez Euroregion Bug, a opartej na 20 letniej współpracy regionów partnerskich: Województwa Lubelskiego, Obwodu Brzeskiego (Białoruś), Obwodu Wołyńskiego i części Obwodu Lwowskiego (Ukraina).

 

20 lat współpracy w ramach Związku Transgranicznego Euroregion Bug

 

Współpraca transgraniczna realizowana przez Euroregion Bug to nie tylko małe projekty. 20-lecie funkcjonowania Związku Transgranicznego Euroregion Bug skłania do refleksji. To z pewnością czas realizacji wielu inicjatyw istotnych dla obszaru transgranicznego. W nową perspektywę finansową wchodzimy z całą pewnością w silnym partnerstwie, ugruntowanym przez 20 lat oraz z ogromnym doświadczeniem w realizacji wspólnych, transgranicznych przedsięwzięć.

 

Należy podkreślić fakt, iż cztery partnerskie regiony przygotowując się do nowego okresu programowania opracowały wspólnie dokument pt.,,Strategia Współpracy Transgranicznej Województwa Lubelskiego, Obwodu Lwowskiego, Obwodu Wołyńskiego i Obwodu Brzeskiego na lata 2014 – 2020”. Określa ona cele i kierunki rozwoju współpracy transgranicznej.

 

Strategia jest efektem prac prowadzonych wspólnie z partnerami z Wołyńskiej Rady Obwodowej, Lwowskiej Rady Obwodowej, Lwowskiej Obwodowej Administracji Państwowej, Wołyńskiej Obwodowej Administracji Państwowej oraz Brzeskiego Obwodowego Komitetu Wykonawczego, stanowiąc jednocześnie istotne wypełnienie umów o współpracy międzyregionalnej, które zostały podpisane pomiędzy województwem lubelskim, a sąsiadującymi regionami.

 

Zaproponowane w dokumencie cele strategiczne odpowiadają na zidentyfikowane najważniejsze problemy i wyzwania rozwojowe. Ukierunkowane są między innymi na rozwój współpracy gospodarczej, której celem jest tworzenie korzystnych warunków dla rozwoju przedsiębiorczości oraz inwestowania przez kapitał zewnętrzny, wykorzystanie potencjału naukowego, współpracę transgraniczną opartą na ochronie i poszanowaniu walorów przyrodniczych i kulturowych, która może być wykorzystywana dla rozwoju turystyki oraz wspieranie działań na rzecz poprawy zewnętrznej i wewnętrznej dostępności komunikacyjnej.

Ramowe założenia i koncepcja prac nad Strategią Trangraniczną zostały przyjęte podczas posiedzenia Rady Związku Transgranicznego Euroregion Bug w Brześciu 26 listopada 2012 roku. Stowarzyszanie Samorządów jako sekretariat Związku Transgranicznego Euroregion Bug zostało zaangażowane podczas prac nad opracowaniem dokumentu strategicznego merytorycznie oraz organizacyjnie.

 

Przykładem jest współpraca z organizacji z Mołdawii, zainteresowanymi funkcjonowaniem polskich samorządów w obszarze lokalnych polityk rozwoju i planowania strategicznego. Poprzez organizację wizyt studyjnych dla naszych mołdawskich partnerów nie tylko wspieramy ich procesy rozwojowe, ale również inicjujemy bezpośrednie kontakty i współpracę z samorządami wszystkich szczebli województwa lubelskiego.

Nowe możliwości współpracy

 

Poszukując nowych obszarów działalności i starając się wzbogacać ofertę współpracy skierowaną do naszych samorządów członkowskich, stawiamy na rozwój kontaktów z partnerami z obszaru całej Europy i wymianę doświadczeń, nie ograniczając się jedynie do terytorium Euroregionu Bug.

 

Przykładem jest partnerstwo, które nawiązaliśmy z Euroregionem Basilensis, usytuowanym na granicy szwajcarsko – niemiecko – francuskiej. Zrealizowaliśmy wspólnie projekt z w ramach Szwajcarsko – Polskiego Programu Współpracy, dzięki któremu mieliśmy możliwość zaangażowania do działań samorządów z województwa lubelskiego.

 

Wraz z uruchomieniem nowych programów Europejskiej Współpracy Terytorialnej partnerstwo z Euroregionem Basilensis ma szansę przybrać formę nowych interesujących projektów.

 

Traktujemy nasze stowarzyszenie jako platformę współpracy, dzięki której pozyskujemy nie tylko nową wiedzę, przekazując ją naszym członkom, jak również staramy się wspierać organizacje z krajów usytuowanych poza obszarem Unii Europejskiej, dzieląc się doświadczeniem naszych samorządowców.

Podsumowanie

 

Sytuacja w euroregionach usytuowanych na wschodniej granicy Polski zmienia się, wymaga nowych wyzwań. Mimo braku możliwości realizacji Funduszu Małych Projektów, jest wiele obszarów, w których Euroregion Bóg może realizować swoje cele statutowe, wspierając jednocześnie działania samorządów członkowskich.

Staramy się reagować na zmieniającą się rzeczywistość, jednocześnie odgrywając znaczącą rolę w obszarze współpracy transgranicznej, korzystając z instrumentów, które niesie ze sobą nowa perspektywa finansowa.

 

Magdalena Fotek-Kułak

Prezes Stowarzyszenia Samorządów Euroregionu Bug

Polsko-mołdawski wianuszek przyjaźni dookoła zabytkowego dębu Bolko w gminie Ruda Huta

Skontaktuj się z nami:

Napisz do nas:

Europrojekty.pl Sp. z o.o.

Al. Korfantego 32/44
40-004 Katowice

NIP: 634-281-53-00

+48 509 179 016

Adres:

E-mail:

Telefon:

Jeśli masz do nas jakieś pytania, chciałbyś podjąć  z nami współpracę lub dowiedzieć się więcej na temat naszego pisma, zapraszamy do kontaktu za pomocą poniższego formularza bądź redakcyjnego adresu
e-mail:

redakcja@europrojekty-pl.pl

redakcja@europrojekty-pl.pl

Copyright © 2014  |  Europrojekty-pl  |  Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykorzystywanie artykułów z tej strony bez zgody redakcji lub autora zabronione  |  made by TATUTU

Wysyłanie...  |

Wystąpił błąd. Przepraszamy  |

Wiadomość wysłana  |