W Gliwicach powstaje Miejska Sieć Szerokopasmowa - system umożliwiający przesyłanie danych za pośrednictwem łączności radiowej. Jest to ważne przedsięwzięcie nie tylko dla naszego miasta, ale całej metropolii śląskiej. Tworzenie nowoczesnego systemu łączności radiowej w naszym regionie to efekt wygranego w ubiegłym roku przez Gliwice przetargu, ogłoszonego przez Urząd Komunikacji Elektronicznej w Warszawie, na 14-letnią rezerwację częstotliwości z zakresu 3,6 – 3,8 GHz. Miasto przystąpiło do niego jako lider grupy śląskich samorządów.

Naszymi partnerami na starcie są: Chełm Śląski, Czeladź, Katowice, Mysłowice, Siemianowice Śląskie, Sosnowiec, Tarnowskie Góry oraz Toszek. Jednak częstotliwość, która została nam udostępniona, obejmuje obszar 49 miast i gmin, na terenie których mieszka ponad 2 miliony osób, które będą mogły w pełni skorzystać z możliwości, jakie stworzy nowoczesny system. Obecnie zachęcamy śląskie samorządy do współpracy, bo im więcej miast się do nas przyłączy, tym mniej będziemy płacić za rezerwację częstotliwości. Dla całego obszaru koszt ten wyniósł 203 000 zł w pierwszym roku oraz po 143 080 zł w kolejnych latach. Opłaty związane bezpośrednio z użytkowaniem częstotliwości są wyliczane z uwzględnieniem wskaźników demograficzno-obszarowych poszczególnych samorządów. Dla Gliwic jest to odpowiednio najpierw 42 807 zł, a później 30 137 zł rocznie. To kwota wielokrotnie niższa od tej, którą obecnie wydaje się z budżetu miasta na zapewnienie łączy teleinformatycznych.


Warto wziąć pod uwagę naszą ofertę, bo budowa infrastruktury pozwalającej na korzystanie z częstotliwości 3600 - 3800 MHz oznacza dla beneficjentów wymierne korzyści.  Stwarza ona możliwość poprawy bezpieczeństwa w regionie, głównie poprzez monitoring. Znacznie łatwiejszy stanie się też dostęp do informacji. Istotną sprawą jest też eliminowanie barier społecznych, między innymi dzięki tworzeniu punktów publicznego dostępu do internetu. Częstotliwość zarezerwowana została do 31 grudnia 2022 roku.

Zaspokojenie informatycznych potrzeb
Nad całością przedsięwzięcia czuwa miejska spółka Śląska Sieć Metropolitalna. Jej najpilniejszym zadaniem jest zarządzanie budowaną infrastrukturą techniczną, umożliwiającą przesyłanie danych za  pośrednictwem fal radiowych. Jednak głównym celem firmy jest zaspokojenie informatycznych potrzeb mieszkańców całej aglomeracji górnośląskiej. Dlatego dąży ona do stworzenia regionalnej sieci internetowej przy wykorzystaniu uniwersalnego systemu WiMAX, wprowadzenia rozwiązań technicznych, umożliwiających informatyczne zarządzanie infrastrukturą oraz poprawy bezpieczeństwa mieszkańców poprzez utworzenie nowoczesnego monitoringu miejskiego.
Sieć radiową buduje się bardzo szybko. Jeżeli posiada się częstotliwość i pozwolenia na zamontowanie anten w poszczególnych lokalizacjach, to budowa całej pozostałej infrastruktury i uruchomienie poszczególnych usług zajmuje kilka miesięcy. Budowa infrastruktury na terenie naszego miasta już się zaczęła. W wyniku przetargu wyłoniliśmy konsorcjum czterech firm - Wasko z Gliwic,  Security System Integration z Bielan Wrocławskich, Zakład Inżynierii Ruchu – Systemy Sterowania  Ruchem z Bytomia, Elipsa z Gliwic, których  zadaniem będzie uruchomienie „Systemu monitoringu  wizyjnego dla miasta Gliwice z wykorzystaniem wielozadaniowego systemu radiowego WiMAX wraz z kompletną infrastrukturą techniczną”. Jednym z elementów tego systemu jest 50-metrowa wieża telekomunikacyjna, która już stanęła na terenie Centrum Ratownictwa Gliwice. Pozostałe wieże pojawią się w innych punktach na obszarze naszego miasta. W tym celu zostaną wykorzystane istniejące budowle – maszt antenowy historycznej Radiostacji przy ul. Tarnogórskiej, wieża zegarowa na budynku dawnej cechowni przy ul. Bojkowskiej 37 (obecna  siedziba Gliwickiej Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości), budynek Wydziału AEI Politechniki Śląskiej przy ul. Akademickiej 16 i właśnie nowo wybudowany maszt przy CRG (ul. Bolesława Śmiałego 2b). W ten sposób powstaną cztery stacje bazowe, które umożliwią emisję sygnału  radiowego. Przesyłanie danych za pomocą fal  radiowych będzie koordynowane przez centrum zarządzania całym  systemem w siedzibie Śląskiej Sieci Metropolitalnej przy ul. Bojkowskiej. Będzie ono wyposażone w serwery komputerowe z systemami operacyjnymi i archiwizacji danych oraz specjalistycznym oprogramowaniem, a także inne urządzenia niezbędne do działania całej sieci. Oprócz tego na terenie miasta utworzymy 70 punktów dostępu do wybudowanej sieci WiMAX.

Nowoczesny monitoring
Szerokopasmowa łączność radiowa ma wiele zalet. Stwarza możliwość szybkiej i sprawnej transmisji danych, w tym m.in. sygnału z kamer pracujących w systemie monitoringu wizyjnego. Właśnie uruchomienie nowoczesnego monitoringu, usprawniającego pracę służb mundurowych, umożliwiającego weryfikowanie zgłoszeń, a przede wszystkim dającego szansę na szybką reakcję w przypadku niebezpiecznych zdarzeń, będzie pierwszą korzyścią dla naszych mieszkańców.  Niestety, obecny system od dłuższego czasu boryka się z wieloma problemami technicznymi, w dodatku nie obejmuje całego miasta. Główną przyczyną trudności jest słaba jakość łączy kablowych i usterki po stronie operatora telekomunikacyjnego. Dlatego już od jakieś czasu myśleliśmy o wdrożeniu nowocześniejszego rozwiązania. Największą innowacją nowego systemu będzie zmiana sposobu transmisji sygnału, przy wykorzystaniu łączności radiowej i światłowodowej, co zapewni nie tylko obraz o lepszych parametrach, ale pozwoli na zwiększenie liczby kamer. Pojawią  się one także w miejscach, w których, ze względów technicznych, instalowanie monitoringu było do tej pory niemożliwe. W pierwszym etapie budowy nowego monitoringu wizyjnego kamer będzie 50. W większości zostaną one zainstalowane przy głównych ulicach, newralgicznych skrzyżowaniach w  śródmieściu oraz w miejscach, gdzie jest szczególnie niebezpiecznie, czyli tam, gdzie działały poprzednie urządzenia. Kolejny etap, to zakładanie kamer w poszczególnych dzielnicach i na obrzeżach miasta, m.in. przy trasach wlotowych do miasta. Ich liczba powinna się systematycznie zwiększać od 50 do 100 kamer w każdym roku. Docelowo  może ich być nawet 1000 na terenie całego miasta. Ważnym przedsięwzięciem będzie także zorganizowanie pracy osób dyżurujących przed monitorami. Do tej pory główne stanowiska obserwacji przesyłanego obrazu znajdowały się w Komendzie Miejskiej Policji. Dodatkowy podgląd prowadzili dyżurni w Centrum Ratownictwa Gliwice. Natomiast po uruchomieniu nowego systemu, monitoring prowadzony będzie w KMP, w wyznaczonych komisariatach Policji, w siedzibie Straży Miejskiej oraz w CRG. Każda z tych jednostek będzie miała możliwość obserwacji wszystkich miejsc, choć rozważane jest wprowadzenie podziału na strefy i przydzielenia poszczególnym placówkom określonych rejonów.
Płynny przejazd przez miasto
Z systemem monitoringu zostaną  zsynchronizowane kamery montowane na gliwickich skrzyżowaniach. Pozwoli to na uruchomianie systemu sterowania ruchem drogowym, który ułatwi wielu kierowcom płynny przejazd przez miasto. Technologia szerokopasmowa umożliwia bowiem stałą analizę ruchu i stanu obciążenia poszczególnych ulic, a także bezpośredni dostęp do ustawień sygnalizacji świetlnej na wszystkich skrzyżowaniach w mieście. Aby sprawdzić, jak to działa w praktyce, zdalne sterowanie sygnalizacją świetlną zostanie zamontowane na trzech ruchliwych skrzyżowaniach w centrum miasta – na trasie od Placu Krakowskiego do Placu Piłsudskiego. Ponadto wyłoniony w przetargu wykonawca utworzy stanowiska do zarządzania i śledzenia danych, zapewni podsystem zdalnej kontroli sygnalizacji świetlnej na terenie miasta.

Bezpłatna telefonia
W dalszej kolejności myślimy o utworzeniu dwóch punktów bezprzewodowego dostępu do  internetu. Tak zwane HotSpoty zostaną uruchomione na terenie Gliwic - w okolicach Rynku i dworca PKP. Każdy, kto ma telefon lub laptop z połączeniem do sieci WiFi, będzie mógł w tych miejscach sprawdzić pocztę,  poszukać informacji. Sieć radiowa daje także duże możliwości – nie tylko w zakresie oferowanych usług, ale w kwestii zasięgu oddziaływania. W niektórych rejonach Gliwic uzyskanie dostępu do telefonu czy łącza internetowego wciąż jest pewnym problemem. Wynika to z faktu, że komercyjni operatorzy w dzielnicach, gdzie mieszka kilka czy kilkanaście tysięcy mieszkańców, nie chcą inwestować, bo im się to nie opłaca. Nowe rozwiązanie teleinformatyczne pozwoli też na uruchomienie systemu komunikacji głosowej VoIP (Voice over Internet Protocol), który umożliwia bezpłatne połączenia telefoniczne w ramach sieci. Na początek podłączymy do niego jednostki samorządowe i miejskie spółki, które będą mogły  komunikować się między sobą za darmo. W przyszłości system będzie rozbudowany do 120 jednostek. Budowa infrastruktury oraz uruchomienie tych usług w ramach sieci powinno nastąpić z początkiem przyszłego roku. Na tym etapie chcemy przede wszystkim pokazać, że inwestowanie w sieć szerokopasmową ma sens i da wymierne korzyści. W kolejnych rozbudujemy te elementy sieci, które teraz zostaną uruchomione. Obecnie całość przedsięwzięcia w Gliwicach jest finansowana z kasy miasta, jednak w przyszłości będziemy także starali się pozyskać środki unijne na  inwestycje.