europrojekty PL :: samorządność : gospodarka : integracja europejska
   miesięcznik – samorządność / gospodarka / integracja europejska
 
EUROREGIONY POLSKA
40-004 Katowice,
Al. Korfantego 22/52,
tel. red. nacz. +48 510 065 508,  
redakcja@euroregiony.pl
Nasi partnerzy technologii informatycznych
www.wasko.pl

www.webserwer.plwww.webserwer.pl


   - ilość odsłon
strona główna | bieżący numer | ponad materią | CZYTELNIA | od redakcji | o nas | patronaty | download | prenumerata | zaprezentuj się | linki

item 1
Ucieczka ze strefy podatków



  Zobacz również  
KOMENTARZE

skomentuj!
 

 

Obama w „Domu” na Kajmanach

Raje podatkowe są wykorzystywane zarówno przez osoby fizyczne jaki i przez osoby prawne w celu redukcji podatków dochodowych. Cel ten mogą uzyskać wykorzystując do tego różne prawnie dozwolone metody.

Osoby fizyczne muszą uzyskać status rezydenta w kraju o uprzywilejowanym systemie podatkowym. Ta forma unikania opodatkowania jest obecnie znacznie utrudniona przez szereg wymagań ustalanych przez raje podatkowe. Najczęściej jest to posiadanie odpowiedniego wieku (zwykle minimum 60 lat) oraz statusu majątkowego, zakup nieruchomości (często po cenie wyższej niż rynkowa) czy też dokonanie określonej inwestycji. Ze względu na powyższe ograniczenia unikanie opodatkowania przez osoby fizyczne ma więc marginalne znaczenie.
Inaczej klaruje się sytuacja w przypadku osób prawnych. Unikają one opodatkowania wykorzystując raje podatkowe na kilka sposobów. Łączącym je elementem jest dążenie do alokacji uzyskiwanych dochodów
w państwie o niskim poziomie podatków.



Jednym ze znaczących sposobów w tej kwestii jest utworzenie spółki kumulującej w danym raju podatkowym dochody. Dochody te są następnie transferowane do tej samej grupy podmiotów powiązanych ze sobą kapitałowo, organizacyjnie lub rodzinnie i prowadzących działalność w państwach o wysokich stawkach podatkowych. Jest to tzw. profit parking, który realizowany jest za pomocą czterech technik finansowych. Pierwszą z nich jest dystrybucja zysków po opodatkowaniu. Najbardziej efektywne zyski osiągnąć można poprzez redukcję wysokości tzw. witholding taxes (podatków płaconych u źródła), obciążających m.in. dywidendy płacone na rzecz podmiotu zagranicznego. Technika ta oparta jest na wykorzystaniu spółki holdingowej znajdującej się pomiędzy spółkami córkami a spółką matką. Spółka holdingowa, która ma swoją siedzibę w państwie posiadającym dobrze rozwiniętą sieć umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (np. Holandii), pozwala na znaczną redukcję obciążeń podatkowych. Wypłacane bowiem przez spółki córki dywidendy na rzecz spółki holdingowej, stosownie do przyjętych w umowach rozwiązań, podlegają preferencyjnemu traktowaniu na gruncie przepisów podatkowych (brak lub niskie witholding taxes). Dochody takie są przekazywane następnie przez spółkę holdingową na rzecz spółki matki mającej siedzibę w „raju podatkowym”.
Przesunięcie źródeł dochodu przed opodatkowaniem stanowi kolejny przykład realizacji praktyki profit parking.

Technika ta polega na osiągnięciu przez grupę związanych ze sobą podmiotów wysokiego dochodu dzięki sytuacji, w której jeden z tych podmiotów mający siedzibę w „raju podatkowym” uzyskał najwyższe dochody. Przykładem zastosowania tej techniki była działalność firm japońskich sprzedających swoje towary do Stanów Zjednoczonych za pośrednictwem Singapuru  Eksporterzy Japonii (jest to państwo o wysokich podatkach) sprzedaje swój towar spółce podległej funkcjonującej w „raju podatkowym” (Singapurze), po niskiej cenie z niewielkim zyskiem. Firma ta następnie odsprzedaje rzeczone produkty do kraju przeznaczenia (USA) – po wyższej cenie. W ten sposób podstawowy dochód z tej transakcji osiągnięty zostanie w państwie posiadającym niższe podatki.

Trzecim sposobem z tej kategorii jest minimalizacja zysku przez podmioty funkcjonujące w państwach o nieprzychylnym systemie podatkowym. Cel ten osiąga się zwiększając koszty w drodze wypłat na rzecz spółek działających w rajach podatkowych z tytułu np. należności licencyjnych, odsetek czy też opłat za zarządzanie. Zyski osiągane przez podmioty funkcjonujące w państwach o wysokich stawkach podatkowych mogą być minimalizowane poprzez zwiększanie kosztów w drodze wypłat na rzecz spółek funkcjonujących w „rajach podatkowych” z tytułu np. należności licencyjnych, odsetek, opłat za zarządzanie. Istota tej metody polega na takim dobraniu wielkości i rodzaju obciążeń spółki podległej, aby możliwie jak najbardziej efektywnie oddziaływały one na wysokość obciążeń podatkowych w kraju siedziby spółki płacącej oraz stosownie do ustawodawstwa wewnętrznego i umów międzynarodowych nie podlegały podatkom płaconym u źródła.
Kolejną techniką typu profit parking jest nabywanie korzyści umownych czyli tzw. treaty shopping...

Zjawisko nabywania korzyści umownych oznacza dokonywanie określonych działań finansowych (operacji finansowych) poza granicami kraju podatnika, polegających na zastosowaniu postanowień kontrolnej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, które to działania prowadzą w rezultacie do uzyskania korzyści w postaci zmniejszenia zagranicznego podatku. Należy wyróżnić dwie najważniejsze metody stosowane w zakresie praktyki treaty shopping, tj.:metodę direct conduit,i metodę stepping stone.

Podstawowa różnica między tymi dwoma wariantami wykorzystania umów o unikaniu podwójnego opodatkowania sprowadza się do tego, że metoda direct conduit oparta jest na zwolnieniach podatkowych, tj. wykorzystuje instytucję zwolnienia podatkowego w „pośredniczącym” państwie (państwo B), natomiast zastosowanie metody stepping stone redukuje wysokość obciążeń w tym państwie poprzez wzajemnie równoważące się wydatki.

Analizując skutki i przedstawiając ocenę zjawisk, nabywanie korzyści majątkowych (treaty shopping) należy oprzeć się na wyroku niemieckiego Federalnego Trybunału Finansowego z 20.10.1981r. (tzw. sprawa Monaco).

W orzeczeniu tego wyroku stwierdzono jednoznacznie, iż treaty shopping nie zawsze stanowi nadużycie prawa zarówno w stosunku do umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, jak i prawa wewnętrznego. Podobne stanowisko, z którym również należy się zgodzić, zawarto w raporcie nr 43 Komisji do spraw Finansowych OECD dotyczącym między innymi problemu treaty shopping. W dokumencie tym stwierdzono, że obowiązujące konwencje powinny być zaopatrzone w klauzule zabezpieczające przed niewłaściwym stosowaniem przepisów umów podatkowych. W przypadku braku takich postanowień przywileje umowne powinny być zagwarantowane zgodnie z zasadą pacta sund serwanda, nawet jeżeli z gruntu rzeczy byłoby to niewłaściwe. Znaczenie tego stwierdzenie jest niepodważalne, bowiem niewiele umów podatkowych zawartych pomiędzy państwami członkowskimi OECD zawiera klauzule wymienione przeciwko omawianemu zjawisku. Co więcej, w przypadku ich braku treaty shopping nie jest naruszeniem prawa, a zatem jest dozwolone. Zasadny jest na tym tle wniosek, iż zjawisko nabywania korzyści umownych, pomimo swoich ujemnych skutków w postaci redukcji wpływów budżetowych, musi „póki co” być traktowane jako naturalna konsekwencja, pewnego rodzaju „koszt” obowiązywania umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Podmioty gospodarcze szukają rozwiązań, które sprawią, że i ich finanse nie będą nadmiernie redukowane przez podatki. Bardzo często taką możliwość oferują im raje podatkowe. Poprzez preferencyjny system podatkowy stwarzają one podmiotom gospodarczym na całym świecie możliwość gromadzenia bardzo dużych kapitałów.
Kryzys finansowy z lat 2008-2009 zmusił do zastanowienia się nad poziomem opodatkowania wielkich firm światowych, powszechnie stosujących tzw. optymalizację obciążeń („ międzynarodowe planowanie podatkowe ’’). Bulwersuje to opinię publiczną i mobilizuje do działania kraje, które próbują zmniejszyć deficyt publiczny odzyskując należne im podatki. Państwa, które od połowy 2009 roku walczą pod egidą G20 przeciw podatkowym rajom, zainteresowały się dobrze znaną firmom technikom „cen transferowych’’.

Na Kajmanach jest budynek stanowiący siedzibę około 12 tys. działających w USA firm. Chcemy wiedzieć, czy to jest największy w świecie budynek, czy też największe oszustwo podatkowe. ”Cytat stanowi wypowiedź Prezydenta USA Baracka Obamy, jeszcze
z czasów kampanii wyborczej na prezydenta. Jak widać, już wtedy nie krył on wrogości wobec firm działających
w oazach… I nie ma się co dziwić skoro rząd amerykański na ucieczce do rajów traci miliony dolarów. A według organizacji Tax Justice Network światowy fiskus traci rocznie na rzecz rajów podatkowych nawet 255 mld dol. Sporo powodów do niezadowolenia ma więc nie tylko Obama.

Józef Wyciślok
 Radca Ministra Finansów

© 2004-2010 Euroregiony Polska. Wszelkie prawa zastrzeżone.     powered by eNginePRO™ CMS