Z Waldemarem Pijarem – Prezesem Zarządu Rzeszowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. – rozmawia Jacek Broszkiewicz


- Rzeszowska Agencja Rozwoju Regionalnego to instytucja, która chlubi się  bardzo oryginalnymi pomysłami przekuwanymi w konkretne projekty służące ludziom, ich samorealizacji i postępowi cywilizacyjnemu. Uderza wielka różnorodność projektów, które zyskały unijne dofinansowanie. Czy mógłby Pan poświęcić kilka słów najważniejszym spośród nich i podzielić się receptą na to, czym należy dysponować, by nowe idee nie tylko rodziły się bez przeszkód, ale i miały realne szanse na urzeczywistnienie?


– Tak to prawda, Rzeszowska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. realizuje liczne projekty krajowe i europejskie, których celem jest rozwój regionu, firm, instytucji wspierających oraz samorządów, a także podnoszenie kwalifikacji pracujących, bezrobotnych, młodzieży szkolnej
i studentów. Zakres działań jest bardzo szeroki. Obecnie z dużym powodzeniem realizujemy projekt systemowy 5.2 PO IG „Rozwój usług doradczych o charakterze proinnowacyjnym świadczonych przez ośrodki Krajowej Sieci Innowacji”. W ramach tego projektu świadczone są bezpłatne usługi doradcze o charakterze proinnowacyjnym dla MSP, zgodnie z wyznaczonym i monitorowanym standardem, zapewniając gwarancję profesjonalizmu przeprowadzonego doradztwa. Usługi te obejmują swym zakresem dwa obszary a mianowicie przeprowadzanie audytu technologicznego oraz obsługę procesu transferu technologii. Transfer technologii to proces złożony, zawierający takie czynności jak przygotowanie oferty lub zapytania o technologię, przegląd profili dostawców lub odbiorców technologii, nawiązanie kontaktu z dostawcą lub odbiorcą technologii, pomoc doradczą we wdrażaniu technologii lub podczas negocjacji i zawierania umowy pomiędzy odbiorcą a dostawcą technologii, monitorowanie wdrażania technologii lub realizacji umowy oraz inne rodzaje pomocy powdrożeniowej.


Dzięki bezpłatnemu, wysoko wykwalifikowanemu  pośrednictwu w transferze wiedzy i technologii pomiędzy środowiskiem naukowym a biznesem, realizowanym w ramach projektu, przedsiębiorstwa mają możliwość wdrażania nowoczesnych i innowacyjnych technologii, niezbędnych w funkcjonowaniu w strukturach unijnych. Wprowadzenie innowacyjnych rozwiązań w przedsiębiorstwie ma istotny wpływ na poprawę jego pozycji konkurencyjnej i zdolności utrzymania się na rynku.
Także ogromnym powodzeniem i zainteresowaniem cieszy się projekt „Masz marzenia – bądź przedsiębiorcą”, w ramach Działania 6.2 „Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia”, w ramach którego osoby zamieszkujące tereny wiejskie, kobiety, osoby młode w przedziale wiekowym 18 – 34 lat, długotrwale bezrobotne, osoby o niskich kwalifikacjach zawodowych – osoby z wykształceniem średnim ogólnym, zasadniczym zawodowym lub niższym, mogą uzyskać pomoc w formie szkoleń, doradztwa oraz dotacji na założenie własnej działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na zwolnienia grupowe w rzeszowskiej firmie Zelmer, RARR przygotował i realizuje projekt polegający na aktywizacji i pomocy zwalnianym pracownikom w powrocie na rynek pracy, poprzez szkolenia, dotacje i doradztwo.
Kolejnym wyzwaniem na pracowników RARR jest projekt „Zawód sanitariusz-nowa szansa na siebie”, polegający na długofalowym wsparciu osób wykluczonych zawodowo poprzez nabycie przez nich nowych umiejętności teoretycznych i praktycznych w zawodzie sanitariusza szpitalnego i sanitariusza-opiekuna osób starszych, dostosowanego do różnych typów instytucji środowiskowych i szpitali.
O strategicznych i ważnych pod względem społecznym projektach, można mówić jeszcze wiele, ale wspomnę jeszcze
o jednym, Inkubatorze Trzeciego Sektora (ITS) – lepsze czasy dla NGO- obejmującym organizacje pozarządowe. Wsparcie polega na zwiększeniu kompetencji osób pracujących w organizacjach pozarządowych lub z nimi współpracujących, poprzez dostarczenie wiedzy w zakresie prowadzenia podmiotów ekonomii społecznej, ułatwienie funkcjonowania organizacji pozarządowych poprzez bezpłatny dostęp do infrastruktury biurowej, usług doradczo – szkoleniowych oraz eliminowanie barier (organizacyjnych, prawnych, psychologicznych) na jakie napotykają osoby pracujące w organizacjach pozarządowych lub z nimi współpracujące.


– Podkarpacki Park Naukowo-Technologiczny AEROPOLIS to sztandarowa inwestycja RARR S.A. Jakie są jej założenia i cele?

Do strategicznych działań RARR S.A. należy m. in. rozwój
i rozbudowa Podkarpackiego Parku Naukowo-Technologiczny
 AEROPOLIS, który jest jednym z instrumentów podnoszenia konkurencyjności podkarpackiej gospodarki, wdrażania nowoczesnych rozwiązań technologicznych oraz zarządzania zasobami wiedzy
i kapitału.
Obsługą i realizacją projektu zajmuje się specjalnie powołany dział RARR.S.A.- Centrum Zarządzania Parkiem.
Usytuowanie PPNT jest atrakcyjne ze względów komunikacyjnych: sąsiaduje z Portem Lotniczym Rzeszów Jasionka, planowaną autostradą A4 oraz z przyszłą drogą ekspresową S19 „Via Baltica”, a także przewidzianą do modernizacji linią kolejową Rzeszów -Ocice.
AEROPOLIS obejmuje powierzchnię ok. 118 ha. Podkarpacki Park Naukowo-Technologiczny to trzy strefy:

• S1 -obszar ok. 70 ha, zlokalizowany w Gminie Trzebownisko, w miejscowości Jasionka i Tajęcina, w sąsiedztwie Portu Lotniczego Rzeszów - Jasionka;
• S2 - obszar ok. 47 ha na terenie Gminy Głogów Małopolski, w miejscowości Rogoźnica;
• S3 - obszar Politechniki Rzeszowski Budynek Preinkubatora Akademickiego PPNT o powierzchni całkowitej 997 m²

Działalność Preinkubatora służy przede wszystkim rozwojowi przedsiębiorczości akademickiej na Podkarpaciu. Pomaga młodym przyszłym przedsiębiorcom w kreowaniu i realizowaniu nowych innowacyjnych rozwiązań zarówno w sferze technologicznej jak i organizacyjnej.
Obecnie w PPNT w strefie S1 6 firm zakupiło działki oraz otrzymało zezwolenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej EURO-PARK Mielec na rozpoczęcie działalności. Dwie
z nich prowadzą już produkcję. W maju 2009 roku w Jasionce rozpoczęła swoja działalność firma MTU Aero Engines Polska Sp.z.o.o. otwarta została fabryka z udziałem kapitału niemieckiego, w której produkowane są elementy turbin do silników lotniczych. Firma zatrudnia ponad 200 osób, docelowo liczba ta ma się zwiększyć do ponad 400 osób. W czerwcu 2009 roku otwarto kolejną fabrykę - turbosprężarek samochodowych. Firma z kapitałem amerykańskim- Borg Warner Systems Poland Sp.z.o.o. zainwestowała tam kilkadziesiąt milionów złotych. Na początek zatrudniono ponad 100 osób, a w przyszłości pracę znajdzie w niej ok. 200 osób.
Kolejną inwestycję rozpoczęła firma OPTeam S.A., która jest producentem
i integratorem systemów wykorzystujących technologie kart elektronicznych, integratorem zaawansowanych rozwiązań teleinformatycznych. Firma ta zatrudni ok. 30 osób i zainwestuje 8,8 mln zł.
Ponadto do realizacji swoich planów przygotowują się kolejne przedsiębiorstwa:

• Goodrich Corporation, który ma produkować części i podzespoły dla przemysłu lotniczego.
• ZELNAR Zakład Narzędziowy Sp. z.o.o., którego działalność będzie polegała na produkcji różnego rodzaju narzędzi,
• VAC AERO Sp.z.o.o. - Firma będzie świadczyła usługi

w zakresie procesów specjalnych (nakładanie powłok, napylanie plazmą, malowanie nieorganiczne, obróbka termiczna
i lutowanie próżniowe).
W drugiej części PPNT w Strefie S2, 16 firm wykupiło działki oraz otrzymało zezwolenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Trzy
z nich rozpoczęło realizację inwestycji,

Na podstawie zezwoleń na działalność w SSE Euro-Park Mielec w obydwu strefach PPNT w/w firmy w swoich zakładach produkcyjnych planują zatrudnić 1375 osoby a deklarowany poziom inwestycji sięga ponad 650 mln zł.


Docelowo PPNT ma zapewnić zatrudnienie ok. 3 tys. osób a na jego terenie ma powstać ok. 30 fabryk. Lokujące się w nim firmy planują docelowo zainwestować ok. 1 mld zł.
W związku z ogromnym zainteresowaniem terenami pod inwestycje, RARR podjęła dalsze działania mające na celu przygotowanie kolejnych działek pod przyszłych inwestorów. Dlatego też przygotowano projekt „Rozbudowa Podkarpackiego Parku Naukowo-Technologicznego (PPNT) – II etap”, w którym pierwsza inwestycja rozpocznie się latem 2010 roku. Projekt jest realizowany w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007 - 2013, Priorytet I: Nowoczesna gospodarka. Działanie I.3. Wspieranie innowacji. Wartość całego przedsięwzięcia szacuje się na ok. 68 mln zł, a w jego wyniku zostanie uzbrojonych w infrastrukturę techniczną 51 ha terenów inwestycyjnych oraz zostaną wybudowane 3 obiekty kubaturowe:

• Inkubator Technologiczny wraz z Centrum Obsługi PPNT o łącznej pow. ok. 5 300 m²,
• Laboratorium Biotechnologii dla Uniwersytetu Rzeszowskiego o pow. ok. 970 m²
• Laboratorium Badawcze dla Politechniki Rzeszowskiej o pow. ok. 930 m²,

W/w laboratoria zostaną wyposażone w aparaturę naukowo-badawczą.
Planuje się, że w ramach II etapu PPNT zatrudnienie ma otrzymać ponad 600 osób, a wartość inwestycji wyniesie ok. 600 mln zł.
Partnerem utworzenia a także rozbudowy PPNT jest Samorząd Województwa Podkarpackiego, bez którego pomocy i udziału nie udało by się zrealizować tych zamierzeń.

– Podkarpacki Park Naukowo-Technologiczny to miejsce współpracy poważnych jednostek naukowo-badawczych
i akademickich z biznesem. Wszystko wskazuje na to,
że część nazwy parku „naukowo-technologiczny” nie jest jedynie etykietą. Na rozwój jakich dziedzin z sektora b+r oraz wysokich technologii można liczyć już obecnie
i w przyszłości?

PPNT, jako ogniwo łączące i przetwarzające innowacyjne pomysły naukowe w nowoczesne rozwiązania technologiczne wdrażane następnie w podmiotach gospodarczych, przyczynia się
w znacznym stopniu do stwarzania możliwości współpracy jednostek naukowo-badawczych i akademickich z biznesem. Najbardziej widoczną dzisiaj, jest działalność Preinkubatora Akademickiego PPNT, w ramach którego działalność gospodarczą rozpoczęło 22 firmy, założonych przez młodych studentów, absolwentów lub pracowników naukowych Podkarpackich uczelni. 9 z nich działa już poza Preinkubatorem, a w tym momencie 11 ma w nim swoją siedzibę.
Aby jeszcze większy nacisk położyć na rozwój sektora B+R oraz wysokich technologii, oprócz nowych terenów inwestycyjnych, RARR S.A. w ramach projektu II etapu PPNT, wraz z rzeszowskimi uczelniami, zaplanowała nowoczesną bazę badawczo-naukową, poprzez wybudowanie obiektów laboratoryjnych. Już po oddaniu do użytkowania nowych inwestycji, uczelnie będą mogły prowadzić badania na rzecz przemysłu w lepszych, nowocześniejszych i wyposażonych w najnowszą aparaturę laboratoriach. Zwiększy to zakres działania współpracujących z RARR uczelni oraz ilość wykonanych badań. Na konkretne, twarde wyniki tej współpracy w postaci innowacyjnych produktów czy rozwiązań technologicznych, przyjdzie nam jeszcze poczekać, ale będziemy ich aktywnie wspierać naszymi kontaktami z biznesem i własnymi inicjatywami. Jednak istnienie tego typu jednostek badawczych jest czymś więcej w wymiarze promocji. Działa jak magnes na dużych, poważnych inwestorów, którzy prace badawczo-rozwojowe mogą zlecić tu na miejscu.
Wybór kierunków badań, które będą realizować uczelnie w specjalistycznych laboratoriach, nie jest oderwany od rzeczywistości. Zanim zostały one skonkretyzowane przeprowadzono wiele spotkań i rozmów z przedsiębiorcami oraz dokonano analizy lokalnego rynku, co do zapotrzebowania. Główną branżą, która najprężniej rozwija się w PPNT, jest branża lotnicza, ale także motoryzacyjna i informatyczna.

– Oczywiście, Park, aby móc się wypełnić firmami
z najwyższej półki, musi dysponować atrakcyjną ofertą inwestycyjną i przyjaznymi warunkami finansowymi dla lokalizowania działalności gospodarczej na jego terenie.
Dokładnie tak. AEROPOLIS przyciąga inwestorów swoją lokalizacją. Tu należy przypomnieć o bliskości międzynarodowego lotniska Rzeszów-Jasionka i prężnie działającego ośrodka akademickiego w Rzeszowie. Każdy przedsiębiorca zainteresowany rozpoczęciem działalności na terenie naszego Parku, otrzymuje kompleksowe wsparcie ze strony RARR S.A., a szczególnie Centrum Zarządzania PPN-T AEROPOLIS oraz Centrum Obsługi Inwestora. Bardzo istotnym jest fakt, że obszar Parku, włączony został do Specjalnej Strefy Ekonomicznej EUROPARK Mielec, co niesie ze sobą możliwość wsparcia w ramach pomocy publicznej. Nie bez znaczenia jest także to, że działki AEROPOLIS są już w pełni uzbrojone, co także jest ważną zachętą inwestycyjną dla przedsiębiorców.

– RARR S.A. jest wyspecjalizowaną instytucją zajmującą się opracowywaniem studiów wykonalności projektów generowanych przez polskie samorządy. Jaki jest obecnie zakres tej działalności i jakie nadzieje wiąże Pan z nią w dłuższej perspektywie?

Uzupełnieniem zakresu działalności RARR SA mającym również znaczenie dla wykorzystania funduszy strukturalnych oraz dla rozwoju regionu, są usługi doradcze. W aktualnej ofercie znajdują się usługi w zakresie przygotowania dokumentacji aplikacyjnej dla pozyskania dotacji przez samorządy i przedsiębiorstwa, opracowywanie dokumentów strategicznych np. strategie rozwoju gmin, lokalnych programów rewitalizacji.

W ramach działalności oferujemy również opracowanie specjalistycznych dokumentów związanych m.in. z ochroną środowiska, projektami informatycznymi, analizą opłacalności przedsięwzięć.
Patrząc na zmieniające się uwarunkowania funkcjonowania administracji publicznej oraz sytuację w środowisku biznesowym profil usług RARR SA będzie nakierowany na doradztwo i obsługę alternatywnych źródeł finansowania inwestycji publicznych, doradztwo w prowadzeniu przedsięwzięć na zasadzie Partnerstwa Publiczno-Prywatnego, wdrażaniu nowych standardów planowania strategicznego z wykorzystaniem m.in. badań marketingowych oraz doradztwo w zakresie PR.
Dla sfery biznesu uruchomione zostały nowe usługi w zakresie zmian własnościowych oraz inwestycji kapitałowych.
W dalszej perspektywie rozważane jest wdrożenie usług w zakresie doradztwa personalnego.

Ważne miejsce w strukturach RARR pełni także biuro Miastoprojektu, które dysponuje wykwalifikowanymi pracownikami branżowymi i wykonuje wiele strategicznych dla województwa podkarpackiego projektów kubaturowych, przede wszystkim obiektów związanych z Podkarpackim parkiem Naukowo-Technologicznym.


– Obszar działania Agencji, którą Pan kieruje – Polska południowo-wschodnia – jednoznacznie każe pytać o międzynarodowy wymiar działalności RARR S.A. W jakich międzynarodowych przedsięwzięciach Agencja bierze udział i jak Pan ocenia rezultaty tej aktywności i jakie plany z nią wiąże?

– Strategiczne położenie – sąsiedztwo Słowacji i Ukrainy, stymuluje współpracę transgraniczną, ale nie ogranicza działalności Agencji tylko do kooperacji z państwami ościennymi. Przeciwnie, realizowaliśmy lub jesteśmy podczas realizacji projektów międzynarodowych, wychodzących poza nasze najbliższe sąsiedztwo, w tym m.in. projektu MITKE (Managing Industrial Territories in the Knowledge Era), gdzie wraz z przedstawicielami Anglii, Irlandii, Węgier, Hiszpanii i Rumunii, szukamy wspólnych rozwiązań efektywnego zarządzania parkami technologicznymi. Rezultaty osiągnięte do tej pory, dają nam podstawę do budowania europejskiego standardu usług świadczonych przez Podkarpacki Park Naukowo-Technologiczny AEROPOLIS.

Mówiąc o wymiarze międzynarodowym działalności agencji, należy tu dodać organizację misji gospodarczych, udział w targach, obsługę zagranicznych delegacji, wszystko to, aby promować nasz region jako obszar przyjazny inwestorom, także tym zagranicznym.
Bardzo ważne miejsce współpracy międzynarodowej dla RARR S.A. zajmuje współdziałanie agencji rozwoju z całej Europy w ramach Europejskiego Stowarzyszenia Agencji Rozwoju (EURADA), które ma na celu rozwój gospodarczy poszczególnych regionów. Współpraca agencji i podmiotów działających na rzecz rozwoju regionalnego z różnych krajów umożliwia wspólną i skoordynowaną promocje gospodarczą w poszczególnych regionach Europy, wdrażanie regionalnych programów prorozwojowych czy wymianę dobrych praktyk i wspólne rozwiązywanie pojawiających się problemów.

– Dziękuję za rozmowę